Arıcılık işletmelerinde ekonomik başarı ve yüksek kârlılık elde etmek, geleneksel olarak sadece bal üretimine odaklanarak tam anlamıyla mümkün değildir. Bal, doğa şartlarına ve iklim dalgalanmalarına aşırı bağımlı bir üründür; kurak bir sezonda bal rekoltesi ciddi oranda düşebilir. Oysa modern ve profesyonel bir arılıkta, balın kalitesini artırırken aynı zamanda propolis, polen, arı sütü ve arı zehri gibi gramajı küçük ama maddi değeri baldan kat kat yüksek olan alternatif arı ürünlerine yönelmek işletmenin gelirini garanti altına alır. Bu yazımızda, kaliteli bal üretiminin püf noktalarını ve kovan başına kazancı artıran arı ürünlerini ele aldık.

• Balın Sırlanmasını Beklemek (Nem Oranı): Arılar petek gözlerini balla doldurduktan sonra, balın nemini %17-18 seviyelerine düşürene kadar kanatlarıyla havalandırırlar ve ardından gözün üzerini balmumu ile kapatırlar (sırlama). Peteklerin en az 3'te 2'si sırlanmadan yapılan erken hasatlarda bal sulu kalır ve kavanozun içinde kısa sürede ekşir (fermente olur).
• Kalıntısız Üretim: Bal akımı (nektar dönemi) başladıktan sonra kovan içinde hiçbir kimyasal Varroa veya hastalık ilacı kullanılmamalıdır. İlaç kalıntıları doğrudan bala geçer; bu durum hem insan sağlığını tehdit eder hem de bal analizlerinde sitenizin ticari itibarını sıfırlar.
• Doğru Saklama Koşulları: Hasat edilen ballar gıdaya uygun paslanmaz krom dinlendirme kazanlarında bekletilmeli, ardından güneş ışığı almayan, kuru ve serin ortamlarda cam kavanozlarda saklanmalıdır.

• A) Propolis (Arı Reçinesi): Arıların bitkilerin tomurcuklarından topladığı, kovan içi hijyeni sağlamak ve çatlakları kapatmak için kullandığı güçlü bir antioksidandır. Kovana yerleştirilecek basit "propolis tuzakları (plastik ızgaralar)" sayesinde ek bir işçilik harcamadan toplanabilir. Ham propolis alkol veya su bazlı olarak çözündürülüp damla şeklinde satıldığında, balın kilosundan çok daha yüksek kazanç sağlar.
• B) Polen (Arı Ekmeği Altyapısı): Arıların arka bacaklarında kovana taşıdığı bitkisel protein kaynağıdır. Kovan girişlerine takılan "polen tuzaklı altlıklar" sayesinde arılara zarar vermeden günlük olarak toplanır. Kurutularak veya taze olarak dondurucuda saklanan polen, özellikle kış aylarında bağışıklık güçlendirici olarak yüksek talep görür.
• C) Arı Sütü (Royal Jelly): İşçi arıların başlarındaki bezlerden salgıladığı, ana arının ve genç larvaların beslenmesinde kullanılan mucizevi bir besindir. Özel ana arı yüksükleri kullanılarak miligram düzeyinde hasat edilir. Kozmetik ve tıp dünyasında çok pahalıya alıcı bulan, katma değeri en yüksek arı ürünüdür.