Besi hayvancılığında sürdürülebilir kârlılığın ve yüksek et veriminin en önemli şartı sürü sağlığını korumaktır. Ahıra giren tek bir bulaşıcı hastalık, haftalarca verilen emekleri boşa çıkarabileceği gibi toplu hayvan ölümlerine de yol açabilir. Tedavi masrafları her zaman koruyucu önlemlerden çok daha pahalıdır. Bu nedenle başarılı bir besici, hastalıkların belirtilerini erkenden tanımalı ve çiftliğinde gerekli önlemleri almalıdır. Bu rehberimizde, besi çiftliklerinde en sık karşılaşılan hastalıkları ve bunlardan korunma yollarını inceledik.
1. Solunum Yolu Enfeksiyonları (BRD - Sığır Solunum Yolu Hastalığı Kompleksi)
Özellikle yeni satın alınan danaların çiftliğe getirilmesini takip eden ilk 3-4 hafta içinde (nakliye stresi sonrası) en çok görülen hastalıktır. Halk arasında "çiğer üşütmesi" veya "zatürre" olarak da bilinir.
- Belirtiler: Yüksek ateş, iştahsızlık, burun ve göz akıntısı, öksürük, hızlı nefes alıp verme ve sürüden ayrılarak başını öne eğip bekleme.
- Korunma Yolları: Hayvanlar nakledilmeden önce aşılanmalı, nakliye esnasında rüzgardan korunmalıdır. Ahırların havalandırması mükemmel olmalı, içeride amonyak kokusu birikmemelidir. Cereyan (hava akımı) engellenmelidir.
2. Şişme (Meteorizm / Rumen Gazı Birikmesi)
Tamamen besleme hatalarından kaynaklanan ve acil müdahale edilmezse hayvanın kalbine bası yaparak dakikalar içinde ölümüne yol açan mekanik bir sindirim sorunudur.
- Belirtiler: Hayvanın sol açlık çukurunda (sol karın bölgesinde) aşırı şişlik, nefes almada zorluk, sürekli yatıp kalkma ve huzursuzluk.
- Korunma Yolları: İnce kıyılmış saman veya yonca yerine doğru büyüklükte kaba yem verilmelidir. Arpa ezmesi gibi kesif yemlere aniden geçilmemeli, rasyon değişiklikleri en az 7-10 güne yayılmalıdır.
3. Şap Hastalığı (Satıl / Tabak)
Çok hızlı bulaşan, virüs kaynaklı ve karkas (et) verimini bıçak gibi kesen bulaşıcı bir hastalıktır.
- Belirtiler: Ağızda, dilde ve tırnak aralarında yaralar, ağızdan salya akması, topallık, yüksek ateş ve yem yiyememe.
- Korunma Yolları: Çiftliğe dışarıdan kontrolsüz hayvan ve yabancı ziyaretçi sokulmamalıdır. Çiftlik girişinde dezenfektanlı havuzlar bulunmalıdır. Tarım Bakanlığı'nın periyodik şap aşıları kesinlikle ihmal edilmemelidir.
4. Enterotoksemi (Çelerme / Yumuşak Böbrek Hastalığı)
Özellikle besi performansı çok iyi olan, hızlı büyüyen gürbüz danaların rasyondaki ani yem değişimleri veya aşırı kesif yem tüketimi sonrası ani ölümüyle sonuçlanan bakteriyel bir hastalıktır. Yetiştiriciler genellikle hayvanı ahırda ölü bulurlar.
- Belirtiler: Genellikle belirti göstermeden ani ölüm şekillenir. Ölüm öncesi kasılmalar, ağızdan köpük gelmesi ve başı geriye doğru atma görülebilir.
- Korunma Yolları: Bu hastalığın tek ve en kesin çözümü aşılamadır. Besiye alınan danalara karma clostridium (enterotoksemi) aşıları besi başlangıcında vurulmalı ve 21 gün sonra rapeli (ikinci dozu) mutlaka tekrarlanmalıdır.
Koruyucu Hekimliğin Önemi
Besi çiftliğinde ilaç parası ödemek istemiyorsanız "Biyogüvenlik" kurallarına uymalısınız. Ahırların her dönem boşaldığında kireçle dezenfekte edilmesi, altlıkların kuru tutulması ve düzenli veteriner kontrolü, sürü sağlığının altın anahtarıdır. Semptom gösteren hayvanı "yarına geçer" diye bekletmeden anında revire ayırmak, hastalığın tüm ahıra yayılmasını önler.
Hiç yorum yok