Hayvancılık işletmelerinde kış ve kuraklık dönemlerinde hayvanların yeşil, sulu ve kaliteli kaba yem ihtiyacını karşılamanın en ekonomik yolu silaj yapımıdır. Silaj, yüksek nem içeren yeşil yemlerin hava almayacak şekilde sıkıştırılarak ekşitilmesi (fermantasyonu) ile elde edilen bir nevi "hayvan turşusu"dur. Başta mısır olmak üzere yonca, ak üçgül veya tahıllardan yapılan silaj, doğru hazırlandığında süt ve et verimini ciddi oranda artırır. Bu yazımızda, kaliteli bir silaj yapımının püf noktalarını ve satın alırken dikkat edilmesi gerekenleri ele aldık.
1. Kaliteli Mısır Silajı Yapımının Adımları
Mısır silajında en yüksek besin değerini yakalamak için hasat zamanından depolamaya kadar her aşamaya dikkat edilmelidir:
- Doğru Hasat Zamanı: Mısır tanelerinin ortasındaki "süt çizgisi" yarıya geldiğinde ve bitkideki kuru madde oranı %30-35 civarına ulaştığında hasat yapılmalıdır. Erken hasat çok sulu olur ve besin kaybına yol açar; geç hasat ise sertleşir ve sıkışmaz.
- Parçalama Boyutu: Biçilen mısırların uzunluğu ortalama 1 ila 2 santimetre arasında olmalıdır. Çok büyük parçalar ahırda hayvanlar tarafından seçilir ve çiğnemesi zorlaşır.
- Sıkıştırma (En Kritik Aşama): Silaj çukuruna (sılaj rampasına) dökülen malzeme traktörlerle çok iyi ezilmelidir. İçeride hava kalırsa küflenme ve çürüme başlar. Sıkıştırma biter bitmez üzeri kalın bir silaj brandası ile hava almayacak şekilde kapatılmalı ve üzerine ağırlıklar konmalıdır.
2. Kaliteli Silaj Nasıl Anlaşılır? (Organoleptik Kontrol)
Kendi yaptığınız veya dışarıdan hazır rulo/balya olarak satın alacağınız silajın kalitesini anlamak için şu 3 kritere bakmalısınız:
- Renk: Kaliteli bir mısır silajının rengi zeytin yeşili veya sarımsı yeşil olmalıdır. Koyu kahverengi veya siyah renk, silajın yandığını ve besin değerini kaybettiğini gösterir.
- Koku: İyi fermente olmuş bir silaj, hoş bir turşu kokusuna veya hafif ekşimsi meyve kokusuna sahiptir. Keskin amonyak, çürük yumurta veya sirke gibi ağır kokular silajın bozulduğunu gösterir.
- Doku: Silaj elinize alındığında yapış yapış olmamalı, bitki yapısı ve mısır taneleri net bir şekilde seçilebilmelidir. Küf tabakaları (beyaz, mavi, yeşil tüylenmeler) kesinlikle bulunmamalıdır.
3. Silajın Hayvan Beslemedeki Avantajları
- Yüksek Sindirilebilirlik: Fermantasyon sürecinden geçtiği için hayvanların işkembe organında çok rahat sindirilir.
- Lezzet ve İştah Artışı: Sulu ve aromatik yapısı sayesinde hayvanların yem tüketim iştahını doğrudan yukarı çeker.
- Maliyet Avantajı: Kuru ota kıyasla birim alandan daha fazla besin maddesi elde edilmesini sağlar ve saman bağımlılığını azaltır.
Silaj Yedirirken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Silaj açıldıktan sonra hava ile temas ettiği için hızla bozulmaya meyillidir. Bu yüzden çukurdan günlük ihtiyaç kadar, dikey bir kesitle alınmalı ve üzeri hemen tekrar kapatılmalıdır. Ayrıca, çok genç buzağılara ve hamileliğinin son dönemindeki ineklere küflü veya kalitesiz silaj verilmesi zehirlenmelere ve düşüklere (kürtaj) yol açabileceğinden, hijyen kurallarına azami özen gösterilmelidir.
Hiç yorum yok