Sığırlarda solunum sistemi hastalıkları içerisinde, özellikle buzağı ve danalarda görülen pnömoniler dikkat çekmektedir.Aynı zamanda tedavisinde de sorunlar

yaşanmakta,dolayısıyla hayvanlarda verim kayıpları, gelişme geriliği ve ölümler nedeniyle de önemli ekonomik kayıplar oluşmaktadır.

Solunum sistemi hastalıklarının sağaltım protokolünde etiyolojik faktörlerin ve hazırlayıcı faktörlerin birlikte dikkate alınması gerekir. Solunum

sistemindeki bozukluğun patogenezinin de iyi bilinmesi sağaltımda büyük yol gösterici olmaktadır.

Normal koşullarda Solunum sistemi özel bir savunma mekanizmasına sahiptir. Bunlardan biri mukosiliar mekanizma ve alveoler makrofajlar tarafından

gerçekleştirilen nonsipesifik savunmadır. Diğeri ise yerel sentezlenen ve bunun yanında dolaşımla solunum yollarına ulaşan, sipesifik savunmada önemli role

sahip olan immunoglobulinlerdir. Solunum sistemi mukozası lenfoid foliküller yönünden zengindir. Bu yapılar IgA sentezinde rol alırlar. Bunun dışında

sistemdeki lenf yumruları ise IgM ve IgG salınımınıdan sorumludur. Bu immunite canlının direncine bağlı olmakla birlikte çevre şartlarından da

etkilenmektedir.Ayrıca aşılamlarla da güçlendirilmektedir.

Solunum sistemi hastalık etkenlerinin önemli bir giriş yoludur. Solunum havasında bulunan bakteri, spor, virus, alerjen, toz ve damlacıklar solunum sistemi

aracılığı ile vücuda girebilmektedir. Yerel savunma sistemi ve mukosiliar mekanizma tarafından üst solunum yollarında tutulan partiküller hapşırık, öksürük

ve burun akıntısı ile dışarı atılır. Ayrıca, mukoid salgıda bulunan antimikrobial faktörler tarafından da inaktive edilirler. Bronş ve alveollere kadar

ulaşan enfeksiyon etkenleri ve diğer partiküller makrofajlar tarafından fagosite edilirler. İmmun sistemin enfeksiyonlara
karşı verdiği yanıt enfeksiyon etkeninin virülensine, hayvanın yaşı, ırkı ve çevre koşullarına göre farklılık gösterir. Şöyle ki; hayvanın yaşının küçük

olması, bakım besleme şartlarının kötülüğü, klimatik değişiklikler ve transport gibi hazırlayıcı faktörler solunum sisteminin savunma mekanizmasında ve

hayvanın genel direncinde zayıflamaya yol açarak yapıcı etkenlerin hastalık oluşturmasını daha kolaylaştırır. Koşullar uygun olduğunda hastalık etkenleri

solunum sisteminin mukozal yüzeyinde kolonize olurlar.

Etkenler tutunma noktalarında enzimatik etkileriyle hücre permeabilitesinin bozulmasına ve dolayısıyla peroksit birikimine neden olarak hücrelerin

oksidasyon metabolizmasının bozulmasına, biriken peroksitlerin de hücreleri tahrip etmesine neden olur. Bu nedenle mukozalarda yüzeysel savunma ve

surfaktanın koruyuculuk etkisi bozulur. Bu koşullarda da etkenlerin selüler ve humoral etkileri ile lokal yangı reaksiyonları şekillenir. Buna bağlı olarak da akciğerlerde hiperemi, ödem ve bronkopünomoni tablosu ortaya çıkar. Bu tabloya anormal sekresyon, eksudat artışı, solunum frekansında artış ve öksürük eşlik eder. Solunum sistemi hastalıklarının sağaltımında temel prensip hazırlayıcı faktörlerin ve hastalık etkenlerinin ortadankaldırılmasına, hayvanın solunum faaliyetlerinin normale döndürülmesine dayanır.

Risk faktörlerinin ortadan kaldırılması Pnömonilerin şekillenmesinde hazırlayıcı olan riks faktörlerinin ortadan kaldırılması tedavide ilk adım olmalıdır. Sığırların bu faktörlerden etkilenmemesi için aşağıda belirtilen durumları dikkate almak gerekir.

1- Damızlıkta kullanılan ineklerin yıllık aşı proğramına göre
aşılanmasına,
2- Buzağı doğumlarının steril ortamda, özel doğum
bölmelerinde gerçekleştirilmesine,
3- Yeni doğan buzağıların yeterli kolostrum almasına,
4- Kolostrum alamayan buzağıların hiperimmun serumla
desteklenmesine,
5- Buzağıların tekli bölmelerde ve hava ventilasayonunun iyi
olduğu ortamlarda tutulmasına,
6- Besi danalarının besiye alınmadan önce paraziter
tedavilerinin yapılarak, Pastörellosis, IBR, BVD aşılarının
yapılmasına,
7- Yukarda belirtilen hastalıkların dışında kalan ülkemiz için
önemli hastalıklara (şap, leptospirosis, vb) karşı proğramlı
olarak hayvanların aşılanmasına,
8- Ahırlarda ani ısı değişikliklerinin olmamasına,
9- Hayvanların sıkışık olmayan ve iyi havalanan ahırlarda
barındırılmasına,
10- Ahırlara dışarıdan başka hayvan sokulmamasına,
11- Transport işleminin uygun araçlarla ve en az stres
oluşturacak şekilde yapılmasına,
12-Hayvanlarını enerji, protein ve mineraller yönünden dengeli
rasyonlarla beslenmesine,
13- Hayvanlara temiz ve rahatlıkla ulaşabileceği içme suyu
sağlanmasına,
14- Ahırlarda çalışan personelin eğitimli olmasına,
15- Çiftlik girişlerinde dezenfektan uygulamalarına dikkat
edilmesi gerekmektedir.