İneklerde Doğum Sonrası Oluşabilecek Hastalıklar

İNEKLERDE DOĞUMDAN SONRA GÖRÜLEBİLECEK ÖNEMLİ PROBLEMLER

İneklerde doğumdan sonra görülebilecek önemli problemlerin başlıca sebepleri, yazımızın devamında da görüleceği gibi, beslemede eksiklikler ve dengesizlikler ile kötü yönetimdir.Bu problemleri şöyle sıralayabiliriz.
– Yağlı inek sendromu ( şişman inek hastalığı= Fat Cow Sendrom)
– Ketosis
– Sonun atılamaması
– Döl tutmama
– Selüloz azlığı / asidoz/ karın şişmesi
– Laminitis
– Abomasumun (Şirden’in) yer değiştirmesi
– Doğum Felci (hipokalsemi, süt humması)
Ketosis:
Doğumu takip eden birkaç gün veya birkaç hafta içinde ortaya çıkar. İştahsızlık, zayıflama, sütün azalması, kabızlık, sümüksü dışkı, durgunluk, kambur duruş, sinirli haller ve boş çiğneme hareketleri ile kendini gösterir. Yağlı inek sendromu ile de ilişkili olabilir. Günde 2 kez 150 ml. propilen glikol veya sodyum propionat verilerek ve bu uygulamaya en az 4 gün devam edilerek sağıtılabilir.

Ayrıca damardan hipertonik glikoz solüsyonu ile glukokortikoidler enjekte edilir.
Ketosis’ten Korunma ve Önlemler:
İnekler çok zayıf ve çok şişman olmamalıdır. Kuru dönemin son iki haftasında yavaş yavaş arttırmak suretiyle alıştırarak konsantre yeme adaptasyon sağlanmalıdır. Doğuma iki hafta kala yeme NİACİN ilave edilmesi yararlı olur.
Doğum Felci (Hipokalsemi – Süt Humması):
Doğumdan hemen sonra, 1-2 gün içinde veya doğuma 1-2 gün kala oluşabilir. Vücut ısısı düşer, kulaklar ve merme soğur, sallantılı yürüyüş veya tamamen yatma, başı omuza dayama haliyle ortaya çıkar. Bakışlar donuklaşır, gözbebeği genişler, çok şiddetli vakalarda koma hali ve ölüm görülebilir.

sponsorlu bağlantılar

Tedavisi damar içi yavaş yavaş Kalsiyum solüsyonu enjeksiyonu ile mümkündür.
Doğum Felcini Önleme Yolları:
Kuru dönemde yüksek kalsiyum içeren rasyonla besleme hipokalsemiyi arttırır. Kuru dönemde 550 kg canlı ağırlıkdaki bir ineğin kalsiyum ihtiyacı günde 40 gr kadardır. Bu durumda düşük kalsiyum içeren rasyonlar, doğum sonrası felçleri önleyeceğinden yüksek oranda KALSİYUM içeren kuru yoncanın KURUDAKİ ineklere verilmemesi, yerine düşük kalsiyum içeren kaba yemlerin örneğin; çayır otunun verilmesi yararlı olur. Doğuma 3-7 gün kala özellikle D vitamini enjeksiyonunun doğum felcini önleyeceği araştırmacılar tarafından bildirilmiştir. Sürüde doğum felci olayları ANYONİK tuzların yeme katılmasıyla kontrol altına alınabilir.
Hipokalsemi başlı başına bir problem olduğu gibi başka problemlere de yol açabilir. Kan zayıflığına bağlı güç doğum, uterus prolapsusu olaylarında artış, sonun atılamaması, metritis’e yatkınlık, tekrar gebe kalma oranında düşüş, rumen atonisi dolayısıyla karın şişkinliği, şirdenin yer değiştirmesi, ketosis, mastitis, sütün azalması gibi problemler hipokalsemiyi takip edebilir.
Şişman İnek Sendromu (Fat Cow Sendrom)
Gebelikte çok beslenen ineklerde görülür. Doğumdan sonra iştah kaybı ve hızlı zayıflama ile ortaya çıkar. Nabız ve solunum hızlanır, inek yatar, kalkamaz. Bu belirtilerin ardından bir hafta içinde koma hali ve ölüm gözlenir. Destek tedavisi için propilen glikol ve sıvı elektrolitler denense de, genellikle tedavi başarılı olmaz. Önlemek için kuru dönemde ineklerin yağlandırılmaması gerekir. Kuru dönem boyunca mısır silajından uzak durmak yararlı olur.
Abomasumun Yer Değiştirmesi :
Bu olay doğumu takiben iki – üç hafta içerisinde meydana gelir. Dördüncü midenin normal yerinden sağa veya sola doğru bükülmesiyle oluşur. Kesif yem-Kaba yem dengesizliği, Kaliteli Kaba yem eksikliği abomasumun yer değiştirmesine zemin hazırlar. Abomasum çoğunlukla SOLA doğru yer değiştirir.
Abomasumun Yer Değiştirmesini Önleyecek Tedbirler:
İneğe vücut ağırlığının en az %1’i kadar kaliteli kuru ot verilmelidir. Kuru dönemde silaj tüketimi kısıtlanmalıdır. Mastitis, yağlı inek sendromu , süt humması, sonun atılamaması gibi problemler Abomasumun yer değiştirmesine dispozisyon yaratacağından bu problemler için mutlaka önlem alınmalıdır. Kuru dönemde, özellikle doğuma 2 hafta kala ineğe verilen kesif yem 100 kg. ağırlığa 750 gr oranını geçmemelidir. Örneğin; 500 kg canlı ağırlığındaki bir ineğe verilen kesif yem 3,750 gr.’dan fazla olmamalıdır.
Sonun Atılamaması:
Doğumdan sonra görülebilecek yaygın problemlerden biridir. Süt azalmasına ve tekrar gebe kalmanın gecikmesine, dolayısıyla ekonomik kayıplara sebep olur. Uterus envolusyonu yani rahimin tekrar eski halini alması gecikir, rahim iltihabına ve kısırlığa sebep olabilir. Sonun atılamamasının sebepleri arasında Bruselloz, BVD,IBR, Leptospirosis gibi enfeksiyöz hastalıklar, vitamin – mineral eksiklikleri sayılabilir. Ca/p dengesizliği, selenyum, iyot ve A vitamini eksikliği olan sürülerde sonun atılamaması olaylarının arttığı gözlenmiştir. Plasenta bağlantısının olgunlaşamaması yani erken doğum olayları, doğuma yakın dönemde ineğin aşırı kilo alması ve mısır silajı tüketimi sonun atılamamasına sebep olabilir.
Alınması Öngörülen Önlemler:
Kuru dönemin en az 45 gün olması, günlük hareket imkanı, vitamin A,D,E ve selenyum enjeksiyonları ya da bunları içeren yem katkıları, enfeksiyöz hastalıklara karşı aşılamada önlem olarak düşünülebilir. Buzağılama bölümünün temiz, kuru, geniş, rahat olması, iyi havalandırmalı, aşırı sıcak, nemli ve kalabalık olmayan barınaklar sonun atılamaması konusundaki önlemlerin başında gelir.
Döl Tutmama:
Çok yağlandırılmış ve doğum sonrası hızlı zayıflama gösteren inekler sonunu atamama, rahim iltihabı ve ovariyum kistleri gibi problemlere daha yatkın olurlar. Bunlar döl tutmama sebepleri olarak karşımıza çıkar.

Selüloz azlığı, Asidosis, Karın şişmesi olayları Kaba ve Konsantre yem oranındaki dengesizliklerden, Kaba yemde taze baklagillerin çok olmasından kaynaklanır.
Laminitis:
Yine kaba yem –konsantre yem oranının bozukluğu ile ortaya çıkan topallık ile kendini gösteren bir problemdir. İnek ayakta durmakta rahatsızlık çeker, verim düşüklüğü ortaya çıkar. Daha çok işkembede oluşan aşırı histaminin kan dolaşımıyla ayaklara gitmesi sonucu meydana gelir.
Karaciğer apseleri de Kaba ve Kesif yem oranının bozukluğu ile ilgili olarak, işkembede oluşan asitin işkembeyi zedelemesi sonucunda mikropların kan dolaşımına girmesiyle ortaya çıkan problemlerdir. Kan dolaşımına giren bakteriler vena porta yoluyla Karaciğere ulaşarak Karaciğer apselerine ve ilerlemiş olaylarda ise Karaciğer Fonksiyonlarının bozulmasına sebep olurlar.

Süt yağı oranının düşmesi ile karşı karşıya kalındığında yine asidoz yönünden bir inceleme yapılmalıdır. Kaba-Kesif yem oranı gözden geçirilmeli, ayak problemi olup olmadığına dikkat edilmelidir. Çok ince kıyılmış kaba yemler süt yağı oranının düşmesine sebep olabilir. Böyle bir problemde rasyonun kuru maddesinin binde beşi kadar sodyum bikarbonatın yeme ilavesi yararlı olur.

Kuru dönem iç ve dış parazit mücadelesi için en uygun dönemdir. Yeme katılarak ya da enjeksiyon tarzında A.D.E vitaminleri ile kuru dönemdeki inekleri desteklemek gerekir. Doğumdan 3 hafta önce uygulanan Selenyum ve E vitamini enjeksiyonları ya da bunların yeme katılmaları sonun atılamaması olaylarını önler. Kurudaki inekler temiz rahat bir ortamda bulundurulmalı ve hareket edebilmelidirler. Aşırı sıcaklıkla ilgili tedbirler mutlaka alınmalıdır.

Bu yazılarda ilginizi çekebilir.

24 Responses “İneklerde Doğum Sonrası Oluşabilecek Hastalıklar”

  • ayse gumus diyor ki:

    ınek dogum yapalı 3 haftayı tamalıyor dogumdan sonra sonu dusmedı bunla bılrklte ıstahsızlık basladı veterınerımız yaptıgı tum ugulama pek fazla ıyı gelmıyor ayrı ınekte rahım ıntıhaplansı ve hala agrı var hatta veterınerımızın yaptıgı kapadan ıgne derıde yara yaptı bunu kurutmaya ılac kullanıyoruz kullandıgımız ılaclar ıse betamox la ve bevisol kullandık ama hala ınek hasta sıde onerılerınızı gonderırsenız sevınırım ..

  • davut abakahan diyor ki:

    sığır düşük yaptıktan sonra sonnunun düşmmemesiyle karşılalştık tedavisi konusunda bilgilendirirseniz seviniriz teşekürler

  • muhammed bıyık diyor ki:

    ineğim doğum yapalı 3 gün oldu sütü hiç yok denecek kadar az.normalde günde 12 lt sağılıyordu şu anda 1 veya 1.5 lt sağılıyor,bir ay önce şap hastalığı geçirdi bununla bir ilgisi olabilirmi,bu konuda bilgilendirirseniz sevinirim

  • harun güney diyor ki:

    slm ademin vitamin iynesini ne zaman yapılmalı dır.

  • harun güney diyor ki:

    doğum u yakın olan ineklerde kuru yonca otunun verilmesi uygun mudur hekim in bana soyledediği yonca ver diye sitede okuduğum a gore yonca otu kalsıyumu fazla arttırıyor muş on un yerine çayır otu verilmesi daha uygun olduğu yönünde hangi bilgi doğrudur slm lar.

  • hasanocak diyor ki:

    benim ineklerde dogumdan sonra aşırı zayıflıyor ama elimde kırma ineklerde var onlarda zayıflama neden olmuyo birde mide dönmesine ne yapmalıyız

  • SULEYMAN AKHAN diyor ki:

    ineğim doğum yaptı ilk başlarda yemesinde bir sorun yoktu ama şimdi iştahsız doğumdan hemen sonra biraz normal su içmiş bunun etkisi olabilirmi ne yapmam gerekiyor bilgilendirirseniz sevinirim

  • YELDEN diyor ki:

    Hayvanı en yakındaki veteriner hekim veya il / ilce tarımdaki arkadaşlar görmesinde fayda var onlar gereken tedaviyi uygulamada size yardımcı olurlar. Saygılarımla

  • murat caykara diyor ki:

    İnek doğurduktansonra koyun dışkısını yemeye başladı neden dır acaba yardımcı olursanız sevinirim

  • yahya akbaş diyor ki:

    inek ilk buzazını doğurdu fakat doğum zor geçti ve inekte karın şişmesi oldu doğum sonrası ve inek işeyemiyo kabızmı neyapmalıyım

  • erkan gültekin diyor ki:

    sayın hekimim,
    ineğim 4 gün önce sezryanla doğum yaptı.yalnız inekte mide dönmesi oluşmuş.bu hastalığın bir tedavisi yok mu?çünkü yaşadığım kasabadaki veteriner arkadaş hiçbir tedavisinin olmadığını söyleyip gitti.bu konuda bana yardıcı olursanız çok sevinirim.
    selmlarımla.

  • Yılmaz yilan diyor ki:

    inek doğumdan sonra danalığı tamadı ne yapmalı yım
    gereğini arz ederim
    selamlar

  • MURAT ÇOBAN diyor ki:

    SELAM BENİM İNEĞİM 4 GÜN ÖNCE SAĞLIKLI DOĞUM YAPTI YANLIZ İNEK SONUN ATAMADI YANİ BİZİM DİLİMİZDE LEŞİNİ ATAMADI NE YAPMAM GEREKİYOR

  • HAYRETTİN ALAT diyor ki:

    inegimiz 3 ay önce dogum yaptı ve içinde eten parçası kamış oda rahim içinde eten sertleşmiş ve inek beyaz beyaz iltihab atıyor bazı ilaçlar kullandık ama rahime girilen o küçük delik hafif tıkanmış veterinerimiz zorlada olsa içine biraz ilaç sıkabildi veterinerimiz inek bu iltihabı zor atar dedi ve dölün tutması zor olur dedi rahim içinden cam gibi temiz bir sıvı gelirse iyi dedi yok gelmezse başka yapılacak bişey yok dedi yani bu inegin rahim içini temizleyecek ve dölün tutmasını saglayacak tedavi yöntemi bilen varsa yardımcı olsun ilaç isimleri nasıl kullanılacagını söylerseniz sevinirim

  • HAYRETTİN ALAT diyor ki:

    inegin yem yiyişi güzel su içmesi de iyi tüm hareketleri normal

  • ali osman özbey diyor ki:

    17/05/2012 günü inek dogum yaptı ama yattıgı yerden kalkmadı veteriner kalsiyum eksikligi var dedi ve serum takmadı kalp hızlı atıyor diye ne yapmam gerekiyor yardımcı olurmusunuz

  • ismail ünlü diyor ki:

    innek dogum yapı eteni düşmedi ne yapayım

  • ZAFER DEGE diyor ki:

    SLM BENİM İNEĞİM 19 GÜNDÜR DOĞUM YAPTI DUĞUMUNU VETERİNER EŞLIĞİNDE 8 KİŞİYLE 2 SAATTE YAPTIRDIK İLK BİR KAC GÜN İYIYDİ YİYODU İÇİYORDU FAKAT DAHA NE YEDİ AMA SU İÇİYORDU MEMESİDE ALBUM OLMUŞ ŞİMDİ İSE NE YİYOR NE İÇİYOR OT DAHİ YEMİYOR UPUZUN YATIYO KALKAMIYO YERİNDEN VETERİNER GELİP GALSİYUM YAPIYO SERUM TAKIYO AMA Bİ İŞE YARAMIYO ŞİMDİDE RAHİMİ İLTIHAPLANMIŞ YİNE GELDİ İĞNE YAPTI AMA FAYDALI OLMUYOR NE YAPMALIYIZ İNEĞİMİZ ÖLECEKMİ YOKSA YARDIMCI OLURMUSUNUZ RİÇA EDERİM SAYGILAR

  • ZAFER DEGE diyor ki:

    SLM BENİM İNEĞİM 19 GÜNDÜR DOĞUM YAPTI DUĞUMUNU VETERİNER EŞLIĞİNDE 8 KİŞİYLE 2 SAATTE YAPTIRDIK İLK BİR KAC GÜN İYIYDİ YİYODU İÇİYORDU FAKAT DAHA NE YEDİ AMA SU İÇİYORDU MEMESİDE ALBUM OLMUŞ YARIM KİLO SÜT YAPIYO ŞİMDİ İSE NE YİYOR NE İÇİYOR OT DAHİ YEMİYOR UPUZUN YATIYO KALKAMIYO YERİNDEN VETERİNER GELİP GALSİYUM YAPIYO SERUM TAKIYO AMA Bİ İŞE YARAMIYO ŞİMDİDE RAHİMİ İLTIHAPLANMIŞ YİNE GELDİ İĞNE YAPTI AMA FAYDALI OLMUYOR NE YAPMALIYIZ İNEĞİMİZ ÖLECEKMİ YOKSA YARDIMCI OLURMUSUNUZ RİÇA EDERİM SAYGILAR

  • özcan diyor ki:

    inegim dogum yaptı ama sutu az veriyor ve mide altı su toplaması var ben antibiyotik ve kalsimin denen kalsiyum kulladım inegimde istahsızlık var acaba inegimden tekaradan sut gelirmi şuan 10 litre veriyor ama en az 30 vermesi gerekir yem yemiyor

  • gülnur sanr diyor ki:

    düşük neden oluyor 2 inek düşük yaptı suyu önünde otu önünde soguk degil sorun ne olabilir

  • halil tky diyor ki:

    gülnür sorunuzun cevabı şu olabilir. birincisi burusella olabilir, ikincisi başka inekler varsa gebe olan ineği süsmüş olabilirler…

  • sema celebi diyor ki:

    inek 3 saat once dogum yapdi ve kanamasi devam ediyor bunda korkulacak sey varmi cevaplarmisiniz lutfen

  • suleyman diyor ki:

    inegimizin hamileyken arkadan içi cıkıyodu doğumu normai bi şekilde yaptı ama dogumdan dort saat sonra buzalık dedimiz rahim dısına cıkmıs ve ineğimiz öldü.veterıner bişe soylemedı bu konuda bu neden oluyo aceba fazla yemektenmi

Yorumla

Arama
Sponsorlu Bağlantılar
Son Güncelleme Zamanı: 28 11 2014